Քայքայում/միացում

  1. Ո՞ր քիմիական ռեակցիաներն են անվանում քայքայման։ այն ռեակցիանրը, որոնց ընթացքում նյութը քայքայվում է և առաջանում են պարզ և բարդ այլ նյութեր։
  2. Ո՞ր քիմիական ռեակցիաներն են անվանում միացման ։ այն ռեակցիաները, որոնց ընթացքում մի քանի նյութերի միացումից առաջանում է նոր բարդ նյութ
  3. Էլեկտրական հոսանքի ազդեցությամբ ջուրը տրոհվում է ջրածնի և թթվածնի։Ի՞նչ քիմիական ռեակցիա է տեղի ունենում։ քայքայում
  4. Բերվածներից որո՞նք են միացման ռեակցիա։

ա) C+O2 =CO2 միացում

բ)CH4=H2+C քայքայում

գ)H2+S=H2S միացում

դ) FeS=Fe+S քայքայում

.Բարի ուրբաթ սիրելիներ, խնդրում եմ տանը ավարտել <<Իմ ստեղծած խաղալիքը>> պատմությունը։

2.Լրացնել բաց թողնված տառերը․

աղջիկ, աղքատ, այսօր, առաջին, արգելել, երգ, արդար, արձակուրդ, բարձր, անոգնական, զարտնել, երջանիկ, երկներանգ, համբուրել, նուրն, հասնել, ճամբա, ընդերցել, համերգ, տնորեն, թագավոր, որսորդ, բա-տ:

3.Հանգստյան օրերին կարդալ Հրանտ Մաթևոսյանի <<Գոմեշը>> պատմածքը ․

Սարի գլխին մի կտոր սպիտակ սառույց կար, սառույցի վերևը խանձարուրի կապերը լուռ քանդում էր մի փոքրիկ ամպ: Ամպի տակ հրճվում էր արտուտիկը, իսկ ամպի վրայով, նախիրների վրայով, բազեի, սարերի, ուրթերի ու անտառների վրայով ուրիշ աշխարհների մաքուր քամիները հուրհրալով տանում էին մի մեծ արև:

Խոտն այդտեղ չտեսնված համով էր, և հանդապահը հիմա-հիմա պիտի գար գոռար նախրի վրա՝ թե նրանք ինչու են ուտում համեղ խոտը, և նախիրն արածում էր ագահությամբ: Վայ թե վաղուց էին կշտացել, բայց հանդապահը չէր գալիս: Սառույցից մի հատ առու էր սկսվում ու գալիս գնում կովերի միջով: Կովերն ականջի ծայրով լսում էին, որ առուն կա: Խոտ էին ուտում, փորի տակ նրանց կրծերակները վարար-վարար կաթ էին տանում, և նրանք իրենց անընդհատ ասում էին՝ թե առուն կա:
Տաք բուրմունքի մեջ ընկղմված գոմեշն արածում էր մի ձորակում: Հովերն այդ ձորակից ոչ մի բուրում չէին տարել, որովհետև չէին մտել ձորակ: Նախիրը հիմա կարող էր գալ, տրորել ու կեղտոտել այդ ձորակը, դրա համար էլ գոմեշն արածում էր պոզահարելով ու սպառնալով: Մեկ էլ՝ խոտն անհամացավ, դարձավ ուղղակի չոր ծղոտ: Առվակը մոտիկ էր: Բայց մեջքն սկսեց պաղել: Ուրեմն ամպը բռնել էր արևի դեմը: Գոմեշն ուզեց ստվերը մեջքից թոթափել սարսռոցով, բայց կաշին կարծրանում էր նրա վրա: Գլուխը բարձր՝ գոմեշն սպասեց թե ինչ է լինելու հետո, և արյունը նրա երակներում դանդաղում ու ցամաքում էր, ապա դարձավ կպչուն, խցվեց ու կանգ առավ, իսկ աշխարհը խլանում ու հանգչում էր նրա ականջներում: Աշխարհը մեռել ու մթնել էր, հիմա ամպը պայթելու էր, պահ էին մտել հովը, արտույտը, առուն… մեկ էլ երակները լայնացան և արյունը վազեց վարար, հեշտ, քչքչոցով:
Գոմեշը ելավ ձորակից, և մշուշի մեջ գեղեցիկ էին կովերը, հեռաստանները, լուռ ամպը, բայց նախրի մեջ չկար մի ուրիշ գոմեշ: Արյունը տաքանում էր նրա մեջ, մանրիկ ցավով ու ջերմությամբ արթնացան սրունքները, իսկ ողնաշարն արդեն դուրեկան ցոլքերով ծակծկվում էր վզից մինչև պոչը: Նա ոտ փոխեց՝ որ գնա, կռվի կովերի ցուլի հետ, բայց տեսավ, որ չի ուզում գնալ, չարությունը հալվում ու դուրս է սահում իրենից:
Խոր լռության մեջ խոտերը թելը-թելին շղարշե բուրմունք էին հյուսում այդ կանաչ աշխարհի երեսով մեկ և բուրմունքի հետ հյուսվում էր մի քաղցր թախիծ:
Գոմեշը մռլնգաց:
Կովերը նայեցին՝ հանդապահը չէր, գոմեշն էր, մռլնգում էր: Կովերը շարունակեցին արածել անտեր փափուկ խոտի առատության մեջ, լավ ջրի մոտիկության, իրենց մետաքսե ցուլի ներկայության, կաթի վարար վազքի ու գոլ արևից իրենց պարարտ գոհության մեջ:
Գոմեշը ճանապարհվեց ուրթ: Կուրծը փաղաքշանքով հունցվում էր զույգ ոտի արանքում և գոմեշը գնում էր կթվելու նանին: Սարահարթի ուրթը ճոճվեց նրա հայացքի մեջ ու կորավ, ձորակում գոմեշը մի երկու բերան խոտ պոկեց ու մոլորվեց: Հա, գնում էր ուրթ: Իսկ ինչու է նախիրը դեռ արածում: Նախիրը կովեր են, ինքը մեկ հատիկ գոմեշ է – ա՛յսպե՜ս:
Նա կանգնեց վրանի դռանը, կանչեց ու սպասեց նանի դուրս գալուն:
– Եկել ե՞ս,– ասաց նանը:
– Էս օրը ճաշին էս ինչո՞ւ ես եկել,– ասաց նանը:
– Նախիրը հանդում՝ դու վեր ես կացել եկել:
– Դե լավ, որ եկել ես՝ արի կթեմ:
– Կուրծդ կիսատ՝ էս ո՞ւր ես եկել:
Կթվորը լավ չէր կթում, կուրծը ցավեցնում էր: Գոմեշը ծռեց պարանոցը, հոտ քաշեց՝ նանի հոտն էր, նանի ձայնն էր, բայց այս անգամ իսկի լավ չէր կթում: Գոմեշը տեսավ որ չի ուզում կթվել: Հեռու հեռաստաններից դենը, տաք մշուշների մեջ գոմեշների խմբեր են կանգնած և նրանցից մեկը անտառների ու ճանապարհների գլխով հղում է իր թախիծը սրան:
– Հը՜, Սաթիկ… նանիդ տրորում ես, էլ քեզ ո՞վ կկթի:
– Չէ, կաթ չես բերել, եղածն էլ չտվեցիր:
– Վույ, վույ, վույ, վույ, նանիդ տրորեցիր:
– Մինա՜ս… գոմեշն աչքիս մի տեսակ է երևում:
– Հա՜… գոմեշս ցուլ է ուզում:
– Գոմեշս ցուլ է ուզում: Հուլիս, օգոստոս, սեպտեմբեր… մարտ… մարտ, մայիս… լավ ժամանակ ես ծնելու: Ձագիդ բոխու տերև կտամ… կանաչ արև կլինի, մայիս կլինի…
Գոմեշը բլրի գլխին կանգ առավ ու աստծու կանաչ աշխարհի վրայով նայեց հեռվի շեկ հովիտներին:
Աղվեսը մեռել էր ծերպերի մեջ լերկ մի տեղ՝ որպեսզի խոտերը չխանգարեն և երկնքի բազեն անպայման տեսնի նրա դին: Եվ այնքան ճիշտ էր մեռել աղվեսը, որ հովը քշում տանում էր նրա ագին:
Հեռուների շեկ հովիտներում մշուշների տակ գոմեշների շոգած խմբեր էին օրորվում և նրանց մեջ տաք ու զորեղ մեկը, գլուխը բարձր բռնած, իր կանչը հղում էր սրան: Գոմեշը մռլնգաց ու պոկվեց բլրի գլխից դեպի ձորը…
Էն ի՞նչ է անում, էն ի՞նչ է անում, էն ի՞նչ է անում էն անասունը,– վրա վազեց աղվեսը: Հազար ասի էդ անիծված տունն էդ փափուկ հողում չփորենք…

4/3 և 1/6 կոտորակները ներկայացրու 18 հայտարարով կոտորակների տեսքով:

4/3=4/18  և  1/6=1/18

2/5 կոտորակը գրիր 20 հայտարարով կոտորակի տեսքով:

2/5=2/20

1/12 և 1/8 կոտորակները ներկայացրու 96 հայտարարով կոտորակների տեսքով:

1/12=1/96  և  1/8=1/96

Սովորական կոտորակի հիմնական հատկությունը

3/15 կոտորակը փոխարինիր ավելի փոքր հայտարար ունեցող կոտորակով:

3/15= 2/15, 1/15

Կոտորակը փոխարինիր նրան հավասար, ավելի փոքր համարիչ ունեցող կոտորակով:

Տեղադրիր անկրճատելի կոտորակ:

16/52= 16/40, 16,/20,

Հետևյալ կոտորակներից գտիր1/8-ին հավասար կոտորակները:

2/40

3/5

1/40

5/40

3/24

2/16

Կոտորակը ներկայացրու բնական թվի տեսքով:

20/5= 5/20

Գրիր խառը թիվը՝ հինգ ամբողջ յոթտասներեքերորդ:

5 7/11

Անջատիր անկանոն կոտորակի ամբողջ մասը՝

276/11= 251/11

Քանորդը գրիր խառը թվի տեսքով՝

379:21=

Մուտք կամ Արագ գր

մայրենի

Բարի կեսօր սիրելի դասընկերներ, արտագրե՛ք՝ տրված բառերը լրացնելով յա, իա, եա երկհնչյունները։

Հեքյաթ,  ակցիա,   բամիա , այծյամ,  էներգիա,  Անդրիաս,  եղյամ,

էքսկուրսիա, խավյար,  կղզյակկ,  Սուքիաս,  կրիա,   միլիարրդ,  վայրկյան,  Բենիամին,

մումիա,  Սիսյան,  փասիան,  միմյանց,  Արաքսիա, դասյարակ,  լյարդ,  քիմիա,

օվկիանոս, անցյալ, Ազարիա, Անանիա, Եղիա,  Երեմիա, հեծիալ,

Զաքարյա, Մարիամ, Ամալյա,  Օֆելյա։

Իսկ այտեղ ըստ անհրաժեշտության գրեք յ տառը։

Կայուն, հայելի, Միքայել, զրոյական, էշություն, նայել,   վայելել,

 էակ,   ատամնաբուժ, Ռաֆայել, միայն, պոեմ, պոյետ,

միյասին, հիյանալ, թեյել, խնայել, հիյանալ, որդիական։

Եվ խնդրում եմ հիշել հետևյալ բառերի ճիշտ գրությունն ու արտասանությունը՝  հյուր, սյունակ հյութ, համբույր,  առյուծ ․․․։

 Սովորական կոտորակներ

3/15 կոտորակը փոխարինիր ավելի փոքր հայտարար ունեցող կոտորակով:

3/15=3/14

Կոտորակը փոխարինիր նրան հավասար, ավելի փոքր համարիչ ունեցող կոտորակով:

Տեղադրիր անկրճատելի կոտորակ:

16/52=15/52

Ժամացույցի ո՞ր մասն է ներկված կանաչով:

10min.png

Ներկված է1/6-րդ մասը:

Բաշխական օրենքի միջոցով կոտորակի համարիչը ներկայացրու արտադրյալի տեսքով, ապա կրճատիր կոտորակը՝

17⋅8−17⋅4/24⋅34=

Արդյո՞ք 55 և 58 թվերը փոխադարձաբար պարզ են, եթե նրանց պարզ արտադրիչների վերլուծությունը այսպիսին է՝ չէ

55=5⋅11 58=2⋅29 այո

Որոշիր բոլոր այն թվերը, որոնք x6 կանոնավոր կոտորակի համարիչում x-ի փոխարեն տեղադրելով կոտորակի համարիչը և հայտարարում գրված 6 թիվը՝ լինեն փոխադարձաբար պարզ թվեր:

Պատասխան (թվերը գրիր աճման կարգով, առանց բաց տեղերի՝ դրանք անջատելով ; նշանի միջոցով):

1,5

Ճի՞շտ է, որԱԸԲազ [10;12]=30

Պատասխան՝ ոչ, 60

Հաշվիր ԱԸԲաժ(33;21)-ը:

1, 3, 11, 33,

1, 3, 7, 21

Պատասխան՝ ԱԸԲաժ(33;21)=3

Գտիր ԱԸԲազ [77;20]-ը

77, 144, 221, 298, 375

20, 40, 60, 80, 100, 120, 140, 160, 180, 200, 220, 240, 260,

Պատասխան՝ ԱԸԲազ [77;20]=77×20=1540

Որոշիր 60, 70 և 80 թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը:

Պատասխան՝ ԱԸԲաժ(60;70;80)= 10

60=1, 2, 3, 4, 5, 6, 10, 12, 15, 20, 30, 60,

70=1, 2, 7, 10, 35, 70,

80=1,2,4,8,10, 20, 40, 80,

Մարզադպրոցի համար գնել են 172 կարճ թևերով և 387 երկար թևերով մարզաշապիկներ: Մարզաշապիկները բաժանել են կոմպլեկտների, այնպես որ յուրաքանչյուրում լինեն միևնույն թվով մարզաշապիկներ երկու տեսակներից և օգտագործվեն բոլոր մարզաշապիկները:

1. Ամենաշատը քանի՞ մարզիկ կստանա իր կոմպլեկտը: 1

2. Քանի՞ մարզաշապիկ կա յուրաքանչյուր կոմպլեկտում:

Պատասխան՝

մարզիկների ամենամեծ թիվը՝  ԱԸԲաժ (172;387)=

172=1,2,

 հոգի,

յուրաքանչյուր կոմպլեկտի մարզաշապիկների թիվը՝ 

 հատ

Իմ մասին

Ես Ակսելն եմ։ Ես ունեմ զույգ եղբայր և մենք միասին այս տարի Հյուսիսային դպրոցից տեղափոխվեցինք Միջին դպրոց՝ 6-րդ դասարան։ Ես գիտեմ նվագել կիթառ ու գիտեմ ստեղծել խաղեր ։ Ամենամեծ խաղը ես ստեղծում էի երկու շաբաթվա ընթացքում։ Ես ունեմ շատ ընկերներ։ Ազատ ժամանակ ես սիրում եմ խաղալ ֆուտբոլ, հաճախ ես հարձակվող եմ լինում։ Ամեն տարի սպասում եմ ամռան գալուն, երբ մեր ըտանիքով հանգստի ենք գնում ինքնաթիռով։ Միշտ հետաքրքրությամբ եմ կարդում գրքեր, նայում փիլմեր, հաղորդումներ ինքնաթիռների մասին, նրանց մոդելների, ձևերի և մի օր ես երազում եմ հայտնվել օդաչուի խցիկում, ինքնաթիռի ղեկին։

Կրթություն ստաալը իմ իրավուքն է

Հոդված 20.Սովորողի իրավունքներն ու պարտականությունները

1. Ուսումնական հաստատություններում սովորողներն ունեն հավասար իրավունքներ և պարտականություններ: Դրանք սահմանվում են օրենքով և ուսումնական հաստատության կանոնադրությամբ:

2. Սովորողն իրավունք ունի`

1) ստանալու հանրակրթության պետական կրթական չափորոշչին համապատասխան կրթություն.

2) ծնողի համաձայնությամբ ընտրելու ուսումնական հաստատությունը և ուսուցման ձևը, ինչպես նաև տվյալ ուսումնական հաստատությունում առկա հոսքը, ստանալու կրթական վճարովի ծառայություններ.

3) անվճար օգտվելու ուսումնական հաստատության ուսումնանյութական բազայից.

4) մասնակցելու ներդպրոցական և արտադպրոցական միջոցառումների.

5) պաշտպանված լինելու ցանկացած ֆիզիկական և հոգեբանական ճնշումներից, շահագործումից, մանկավարժական և այլ աշխատողների ու սովորողների այնպիսի գործողություններից կամ անգործությունից, որով խախտվում են սովորողի իրավունքները, կամ ոտնձգություն է արվում նրա պատվին ու արժանապատվությանը.

6) ուսումնական հաստատության կանոնադրությամբ սահմանված կարգով մասնակցելու ուսումնական հաստատության կառավարմանը.

7) ազատորեն փնտրելու և մատչելիորեն ստանալու ցանկացած տեղեկատվություն, բացառությամբ օրենքով սահմանված դեպքերի.

8) ազատ արտահայտելու սեփական կարծիքն ու համոզմունքները.

9) օգտվելու օրենքով և ուսումնական հաստատության կանոնադրությամբ սահմանված այլ իրավունքներից:

3. Սովորողը պարտավոր է`

1) կատարել ուսումնական հաստատության կանոնադրության և ներքին կարգապահական կանոններով սահմանված պահանջները.

2) ստանալ հանրակրթության պետական չափորոշիչներին համապատասխան գիտելիքներ, ձեռք բերել և տիրապետել համապատասխան հմտությունների և կարողությունների, բավարարել սահմանված արժեքային համակարգին ներկայացվող պահանջները.

3) հաճախել և մասնակցել ուսումնական պարապմունքներին.

4) կատարել օրենքով և ուսումնական հաստատության կանոնադրությամբ սահմանված այլ պարտականություններ:

Հոդված 21.Սովորողների նկատմամբ կիրառվող կարգապահական տույժերը

1. Ուսումնական հաստատությունում կարգապահությունն ապահովվում է օրենքով, ուսումնական հաստատության կանոնադրությամբ և ներքին կարգապահական կանոններով սահմանված կարգով:

2. Ուսումնական հաստատության ներքին կարգապահական կանոնները չկատարելու կամ ոչ պատշաճ կատարելու դեպքերում սույն օրենքով և ուսումնական հաստատության կանոնադրությամբ սահմանված կարգով միջին և ավագ դպրոցների սովորողների նկատմամբ կարող են կիրառվել հետևյալ կարգապահական տույժերը.

1) նկատողություն.

2) խիստ նկատողություն:

3. Սովորողի նկատմամբ կարգապահական տույժ նշանակելու օրվանից հետո՝ մեկ տարվա ընթացքում, կարգապահական տույժը կարող է հանվել, եթե սովորողը կարգապահական նոր խախտում թույլ չի տվել և դրսևորել է իրեն որպես բարեխիղճ, օրինակելի, կարգապահ սովորող:

4. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված կարգապահական տույժը մեկ ուսումնական տարվա ընթացքում նույն սովորողի նկատմամբ կրկնակի կիրառվելու դեպքում ուսումնական հաստատությունը կարող է`

1) առաջարկել ծնողին սովորողին տեղափոխել այլ ուսումնական հաստատություն.

2) դիմել սոցիալական աջակցության բնագավառի լիազոր մարմնին` երեխային սոցիալական աջակցության ծառայություն կազմակերպելու առաջարկով:

5. Եթե ոչ պետական ուսումնական հաստատության, մասնագիտացված հանրակրթական դպրոցի, ինչպես նաև այլընտրանքային ուսուցման համակարգում սովորողը կամ նրա ծնողը չի պահպանել պայմանագրային դրույթները, կամ սովորողը չի ապահովել կրթության բովանդակությանն ու ծավալի յուրացմանը ներկայացվող նվազագույն պահանջները, ապա տվյալ ուսումնական հաստատությունը կարող է միակողմանի լուծել պայմանագիրը՝ այդ մասին տասն օր առաջ տեղյակ պահելով ծնողին:

6. Ուսումնական պարապմունքներից սովորողի հաճախակի անհարգելի բացակայության համար պատասխանատվություն է կրում ծնողը` օրենքով սահմանված կարգով:

Հոդված 22.Սովորողների առողջության պահպանումը

1. Ուսումնական հաստատությունն ապահովում է կրթական ծրագրի կատարման անվտանգ և ապահով պայմաններ, բնականոն աշխատանքային ռեժիմ, բժշկական օգնություն և սպասարկում, սովորողների ֆիզիկական զարգացման ու առողջության ամրապնդման համար անհրաժեշտ պայմաններ, ձևավորում է անձնական հիգիենայի և առողջ ապրելակերպի հմտություններ՝ համաձայն առողջապահության բնագավառում պետական կառավարման լիազորված մարմնի սահմանած կարգի:

2. Սովորողների առողջության պահպանման և ֆիզիկական ու մտավոր զարգացման դժվարությունները կանխարգելելու, վերականգնելու նպատակով յուրաքանչյուր սովորող տարին առնվազն մեկ անգամ անցնում է բժշկական (պրոֆիլակտիկ) հետազոտություն` ուսումնական հաստատության բժշկական սպասարկման ծառայության կողմից, իսկ դրա անհնարինության դեպքում` տարածքային սպասարկման առողջապահական կազմակերպության կողմից` պետական բյուջեի միջոցների հաշվին:

Հոդված 23.Սովորողների խրախուսումը

Healthy Mind In A Healthy Body

Նախագծի մասնակիցներ՝ 4-5րդ դասարանի սովորողներ:

Նախագծի նպատակը՝ Բանավոր խոսելու հմտությունների զարգացում:

Կարդալու, լսելու քննարկելու կարողությունների ձևավորում:

Տրված թեմայի շուրջ հարցերին պատասխանելու կարողության զարգացում:

Առողջ ապրելակերպի հանդեպ հետաքրքրության ձևավորում:

Ուսումնական նյութ՝ Was/Were-ի կիրառումը պարզ նախադասություններում:

Նախագծի ընթացքը՝

Կարդա հատվածը և պատմիր քո հետարքրքրությունների մասին սպորտում Read the text and say if you are fond of sports.
SPORT IS GOOD FOR HEALTH
Mike is 10. He is in the fourth form. He is fond of sports. He runs and does
exercises every day. Mike goes in for swimming. He is one of the best
swimmers at school. But he is not only a good swimmer. He is good at
basketball and tennis as well. His coach says: ‘Sport is important for your
health. You must do exercises. You must go in for sport.’

Answer the questionsՊատասխանիր հարցերին

  1. Is Mike fond of sports?
  2. What sport does he go in for?
  3. Is he good at basketball and tennis?
  4. Do you go in for sport?
  5. What sport are you good at?
  6. What do you do to be healthy?

ՈՒսումնական հատված՝

Now / Yesterday
I am at home today. / I was at home yesterday.
You are at the stadium. / You were in the gym yesterday.
He (She, It) is in the park. / He (She, It) was in the yard yesterday.
We are at the cinema. / We were at the theatre yesterday.
They are at the sportsground. / They were in the swimming-pool yesterday.

Արի խոսենք/ Let’s speak

Say what you were fond of (doing) when you were younger.

Do you like an active lifestyle?

Say where you were yesterday.

Say only was/wasn’t sentences about Lucy.
Example: Lucy wasn’t at school yesterday.
Lucy was at home.
She wasn’t at the cinema.
Use: at home, at school, at the cinema, at the theatre, at the stadium, in bed, in the park in the garden, in the gym, in the swimming-pool.

Let’s write!

Disagree.
Example: Mike is in bed.
No, he isn’t. He isn’t in bed.

  1. Mike is in bed.
  2. Jim likes tennis.
  3. They go in for basketball.
  4. Mary has got an earache.
  5. Lucy was at school yesterday.
  6. They were at the stadium last Friday

Write the sentences with yesterday.
Example: I am at home today.
I was at home yesterday.

  1. I am at home today. 5. They are in the park.
  2. We are at school. 6. Nick isn’t in the swimming-pool.
  3. She is in the garden. 7. My friends aren’t in London.
  4. My sister is in the gym. 8. Are you at the stadium?