Месяц: Март 2026

Պատմության հաշվետվություն

Дата: Автор: Ակսել ՄելքոնյանВ պատմությունОставить комментарий

  1. Ներկայացրո՛ւ Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանության քաղաքականության ձևավորման պատճառները և փուլերը։

Օսմանյան կայսրության անկում – իշխանությունը փորձում էր պահել պետությունը

•Ազգայնականություն (թուրքացում) – ստեղծել միայն թուրքական պետություն

• Հայերի տնտեսական ուժը – հայերը զարգացած էին առևտրում ու արհեստներում

• Վախ ապստամբությունից – հատկապես Ռուսաստանի հետ կապի պատճառով

•

Եվրոպայի միջամտության վախ

  1. Բնութագրի՛ր երիտթուրքերի գաղափարախոսությունը և բացատրի՛ր դրա ազդեցությունը հայ ժողովրդի ճակատագրի վրա։

Նախապատրաստական (1914–1915)

• հայ զինվորների զինաթափում

• մտավորականների ձերբակալություն (ապրիլի 24)

2. Կոտորածների փուլ (1915–1916)

• զանգվածային տեղահանություններ

• ջարդեր, մահվան երթեր դեպի անապատներ

3. Վերջնական փուլ (1916–1923)

• մնացած հայերի ոչնչացում

• մշակույթի վերացում

  1. Վերլուծի՛ր Առաջին համաշխարհային պատերազմի ազդեցությունը հայ ժողովրդի վիճակի վրա։

Երիտթուրքերը (կուսակցություն՝ «Միություն և առաջադիմություն») ունեին՝

Պանթուրքիզմ – միավորել բոլոր թուրքական ժողովուրդներին

• Թուրքացում – ոչ թուրք ազգերի վերացում

• Ազգայնականություն

Ազդեցությունը հայերի վրա

• հայերը դիտվում էին որպես «օտար»

• սկսվեց նրանց վերացման քաղաքականություն

  1. Ներկայացրո՛ւ Հայոց ցեղասպանության իրականացման հիմնական մեխանիզմները և կազմակերպիչներին։

Պատերազմը ստեղծեց քաոս ու անպատժելիություն

• Օսմանյան իշխանությունները օգտագործեցին պատերազմը՝

• հայերին մեղադրելով «դավաճանության» մեջ

• իրականացնելով զանգվածային ոչնչացում

  1. Բացատրի՛ր ինչու է Հայոց ցեղասպանությունը համարվում մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություն։

Հիմնական մեթոդներ՝

• Տեղահանություն (աքսոր)

•lՄահվան երթեր (անապատներով)

• lՍով, ծարավ, հիվանդություններ

• Կոտորածներ

Կազմակերպիչներ՝

• Թալեաթ փաշա

• Էնվեր փաշա

• Ջեմալ փաշա

  1. Վերլուծի՛ր Հայոց ցեղասպանության ժողովրդագրական, տարածքային և մշակութային հետևանքները։

նպատակ ուներ ամբողջ ազգի ոչնչացում

• իրականացվել է պետական մակարդակով

• խախտում է մարդու հիմնական իրավունքները

  1. Գնահատի՛ր հայ եկեղեցու և օտարերկրյա միսիոներների դերակատարությունը ցեղասպանության տարիներին։

Ժողովրդագրական

• մոտ 1.5 միլիոն հայ զոհվեց

• հայերը կորցրեցին իրենց հայրենի բնակչությունը

Տարածքային

• Արևմտյան Հայաստանը դատարկվեց հայերից

Մշակութային

• ոչնչացվեցին եկեղեցիներ, դպրոցներ, մշակույթ

  1. Ներկայացրո՛ւ Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման գործընթացի հիմնական փուլերը։

1915 – առաջին արձագանքներ (մեծ տերություններ)

• 20-րդ դարի վերջ – նոր ճանաչումներ

• 21-րդ դար – բազմաթիվ երկրներ ճանաչել են

II. Մայիսյան հերոսամարտեր և անկախ պետականության վերականգնում

  1. Ներկայացրո՛ւ Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի և Ղարաքիլիսայի հերոսամարտերի պատճառներն ու նշանակությունը։

թուրքական բանակը ներխուժում էր Արևելյան Հայաստան

• վտանգ կար Երևանի և ամբողջ ժողովրդի գոյության համար

Նշանակություն

• հաղթանակ -փրկվեց Երևանը

• կանխվեց հայ ժողովրդի ամբողջական ոչնչացումը

  1. Վերլուծի՛ր Մայիսյան հերոսամարտերի պատմական դերը հայկական պետականության վերականգնման գործում։
  2. Բնութագրի՛ր հայկական քաղաքական ուժերի գործունեությունը 1917–1918 թթ. շրջանում։
  3. Ներկայացրո՛ւ Հայաստանի Առաջին Հանրապետության հռչակման ներքին և արտաքին նախադրյալները։
  1. Վերլուծի՛ր Մայիսյան հերոսամարտերի պատմական դերը հայկական պետականության վերականգնման գործում։
  2. Բնութագրի՛ր հայկական քաղաքական ուժերի գործունեությունը 1917–1918 թթ. շրջանում։
  3. Ներկայացրո՛ւ Հայաստանի Առաջին Հանրապետության հռչակման ներքին և արտաքին նախադրյալները։

 

III. Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն (1918–1920)

  1. Ներկայացրո՛ւ Հայաստանի Հանրապետության պետական կառավարման համակարգը և իշխանության մարմինները։
  2. Բնութագրի՛ր Հանրապետության սոցիալ-տնտեսական դրությունը և դրա հիմնական խնդիրները։
  3. Վերլուծի՛ր Հայոց եկեղեցու դիրքն ու դերակատարությունը Հանրապետության շրջանում։
  4. Ներկայացրո՛ւ Հայաստանի արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները 1918–1920 թթ.։
  5. Բացատրի՛ր Բաթումի պայմանագրի ստորագրման պատճառները և գնահատի՛ր դրա հետևանքները Հայաստանի համար։
  6. Վերլուծի՛ր Հայաստանի հարաբերությունները Վրաստանի և Ադրբեջանի հետ՝ տարածքային վեճերի համատեքստում։
  7. Ներկայացրո՛ւ Հայկական հարցի քննարկումը Փարիզի խաղաղության խորհրդաժողովում։
  8. Բնութագրի՛ր Պողոս Նուբարի գործունեությունը հայկական դիվանագիտության շրջանակում։
  9. Վերլուծի՛ր Սևրի պայմանագրի նշանակությունը հայկական պետականության և Հայկական հարցի տեսանկյունից։
  10. Բացատրի՛ր բոլշևիկյան Ռուսաստանի և Մուստաֆա Քեմալի կառավարության քաղաքական նպատակները Հայաստանի նկատմամբ։
  11. Վերլուծի՛ր Հայաստանի Հանրապետության անկման ներքին և արտաքին պատճառները։

 

IV. Քաղաքական ուժեր և հասարակական գործընթացներ

  1. Բնութագրի՛ր ՀՅԴ-ի և ՀԺԿ-ի քաղաքական ծրագրերը և գործունեությունը Հանրապետության շրջանում։
  2. Բացատրի՛ր «բոլշևիկ» և «մենշևիկ» հասկացությունները և դրանց ազդեցությունը տարածաշրջանային քաղաքականության վրա։
  3. Վերլուծի՛ր Արմենկոմի դերը Հայաստանի խորհրդայնացման գործընթացում։
  4. Ներկայացրո՛ւ 1920 թ. ներքաղաքական ճգնաժամի հիմնական դրսևորումները։

 

V. Պայմանագրեր և պետականության ճակատագիր

  1. Համեմատե՛ք Բաթումի և Սևրի պայմանագրերը՝ դրանց տարածքային, քաղաքական և իրավական հետևանքների տեսանկյունից։
  2. Վերլուծի՛ր Ալեքսանդրապոլի պայմանագրի ստորագրման հանգամանքներն ու դրա ազդեցությունը հայկական պետականության վրա։
  3. Գնահատի՛ր 1918–1920 թթ. պետականաշինական փորձը՝ որպես հետագա անկախության գաղափարական և քաղաքական հիմք։

1. .Բրեստ-Լիտովսկի հաշտության պայմանագիր 1918 թ. մարտի 3

  • Կնքվեց Խորհրդային Ռուսաստանի և Քառյակ դաշինքի երկրների միջև։
  • Ռուսական զորքերը դուրս էին բերվում Կովկասից։
  • Կարսը, Արդահանը և Բաթումը վերադարձվում էին Օսմանյան կայսրությանը։

2.Բաթումի պայմանագիր (1918 թ. հունիսի 4)

Կնքվեց Հայաստանի Հանրապետության և Օսմանյան կայսրության միջև։

  • Հայաստանը ճանաչվում էր որպես անկախ պետություն,
  • Սակայն տարածքը կրճատվում էր մինչև շուրջ 12 հազ. քառ. կմ,
  • Օսմանյան կայսրությունը ստանում էր լայն ռազմական և տնտեսական արտոնություններ։

3.Մուդրոսի զինադադար1918 թ. հոկտեմբերի 30

  • Կնքվեց Անտանտի և Օսմանյան կայսրության միջև։
  • Օսմանյան զորքերը դուրս էին բերվում Անդրկովկասից։
  • Ստեղծեց նոր քաղաքական իրավիճակ տարածաշրջանում։

 

 4. Սևրի պայմանագիր (1920 թ. օգոստոսի 10)

Կնքվեց Անտանտի պետությունների և Օսմանյան կայսրության միջև։

  • Նախատեսում էր «Միացյալ և Անկախ Հայաստան» ստեղծում,
  • Վիլսոնի իրավարար վճռով Հայաստանին պետք է միացվեին Վանի, Բիթլիսի, Էրզրումի և Տրապիզոնի նահանգները,
  • Սակայն պայմանագիրը գործնականում չիրականացվեց։

 

 5. Ալեքսանդրապոլի պայմանագիր (1920 թ. դեկտեմբերի 2)

Կնքվեց Հայաստանի Հանրապետության և Քեմալական Թուրքիայի միջև։

  • Հայաստանը հրաժարվում էր Սևրի պայմանագրից,
  • Զրկվում էր զգալի տարածքներից,
  • Սահմանափակվում էր հայկական բանակը։

 

6. Մոսկվայի պայմանագիր (1921 թ. մարտի 16)

Կնքվեց Խորհրդային Ռուսաստանի և Քեմալական Թուրքիայի միջև։

  • Նախանշվեց հայ-թուրքական սահմանը,
  • Կարսը և Սուրմալուն անցան Թուրքիային,
  • Նախատեսվեց Նախիջևանի ինքնավարություն Ադրբեջանի կազմում։

 

 

 5. Կարսի պայմանագիր (1921 թ. հոկտեմբերի 13)

Կնքվեց Թուրքիայի և խորհրդային հանրապետությունների (Հայաստան, Ադրբեջան, Վրաստան) միջև։

  • Վերահաստատեց Մոսկվայի պայմանագրի սահմանները,
  • Վերջնականորեն ամրագրեց հայ-թուրքական սահմանը։

Երկրաչաֆություն

Дата: Автор: Ակսել ՄելքոնյանВ Երկրաչաֆություն 9Оставить комментарий

Հիմք–բարձրությունS=12ah

 Երկու կողմ և անկյունS=12absin⁡C

 Հերոնի բանաձևS=p(p−a)(p−b)(p−c),p=a+b+c2

 Հավասարակողմ եռանկյունS=a234

 Ներգծյալ շառավիղS=pr

 Արտագծյալ շառավիղS=abc4R

 Առաջադրանքներ

  1. Եռանկյան մակերեսը 60 սմ² է։ Բարձրությունը 12 սմ է։ Գտնել հիմքը։

    10
  2. Եթե հիմքը կրկնապատկենք, իսկ բարձրությունը կիսենք, ինչպե՞ս կփոխվի մակերեսը։

Պատասխանը նույն է։

  1. Եռանկյան երկու հիմքերը (տարբեր կողմերի նկատմամբ) 10 սմ և 15 սմ են։ Համապատասխան բարձրությունները 12 սմ և 8 սմ են։ Համեմատել մակերեսները։

    Նույնն են
  2. Եռանկյան բարձրությունը 8 սմ է, մակերեսը՝ 64 սմ²։ Գտնել հիմքը։

8

  1. Հողամասը եռանկյունաձև է։ Հիմքը 40 մ է, բարձրությունը՝ 25 մ։ Քանի՞ քմ է մակերեսը։

500մ2

  1. Եռանկյունաձև դրոշի մակերեսը պետք է լինի 3 մ²։ Եթե հիմքը 2 մ է, ինչքա՞ն պետք է լինի բարձրությունը։

24

  1. Տանիքի եռանկյուն հատվածի կողմերը 6 մ և 8 մ են, անկյունը՝ 90°։ Գտնել մակերեսը։
  1. Կողմերը 7 սմ, 8 սմ, 9 սմ են։ Գտնել մակերեսը։
  2. Ապացուցել, որ 3, 4, 5 կողմերով եռանկյան մակերեսը 6 է։
  3. Գտնել 5, 5, 6 կողմերով հավասարասրուն եռանկյան մակերեսը։
  1. Երկու եռանկյունների հիմքերը հավասար են, բայց բարձրությունները 5 սմ և 9 սմ են։ Քանի՞ անգամ է մեկը մեծ մյուսից։
  2. Եթե եռանկյան բոլոր կողմերը մեծացնենք 3 անգամ, քանի՞ անգամ կմեծանա մակերեսը։
  3. Եթե կողմերը փոքրացնենք 2 անգամ, մակերեսը ինչպե՞ս կփոխվի։
  1. Հավասարակողմ եռանկյան կողմը 8 սմ է։ Գտնել մակերեսը։
  2. Հավասարակողմ եռանկյան մակերեսը 163​ է։ Գտնել կողմը։
  3. Ուղղանկյուն եռանկյան էջերը 9 սմ և 12 սմ են։ Գտնել մակերեսը և հիպոտենուզը։
  1. Եռանկյան կիսապարագիծը 15 սմ է, ներգծյալ շառավիղը՝ 4 սմ։ Գտնել մակերեսը։
  2. Եռանկյան կողմերը 6 սմ, 8 սմ, 10 սմ են։ Գտնել արտագծյալ շրջանագծի շառավիղը, եթե մակերեսը հայտնի է։
  3. Ապացուցել, որ ուղղանկյուն եռանկյան արտագծյալ շառավիղը հավասար է հիպոտենուզի կեսին։
  4. Ուղղանկյուն եռանկյան էջերը 9 սմ և 12 սմ են։ Գտնել մակերեսը երկու տարբեր եղանակով։