1. Կարդալ պատմվածքը, անհասկանալի բառերը դուրս գրել և բառարանի օգնությամբ բացատրել:
2. Համառոտ ներկայացնել․ ձեր կարծիքով ի՞նչ էր պատահել իրականում։

Համեմունքով և այլազան թանկարժեք ապրանքներով բեռնված հոլանդական «Ալկմաար» առագաստանավը վերադառնում էր Ճավայից:Նավը կանգ առավ Սաութհեմփթընում, և նավաստիները թույլտվություն ստացան իջնել ափ:Նրանցից մեկը` Հենդրիյկ Վերստեեգը, աջ ուսին դրել էր մի կապիկ, ձախ ուսին` մի թութակ և կրծքին էր սեղմել հնդկական գործվածքի մի հակ, որը ցանկանում էր, ինչպես և կենդանիներին, քաղաքում վաճառել:Գարնան սկիզբն էր, և օրը շուտ էր մթնում: Հենդրիյկ Վերստեեգը գազի լապտերների աղոտ լուսավորության տակ լայն քայլերով անցնում էր մշուշապատ փողոցներով: Նավաստին մտածում էր, որ շուտով վերադառնալու է Ամստերդամ, երեք տարվա ընդմիջումից հետո տեսնելու է մորը, տեսնելու է Մոնիկենդամում իրեն սպասող նշանածին: Նա մտքում ծանրութեթև էր անում, թե ինչ եկամուտ են բերելու կենդանիներն ու գործվածքը և փնտրում էր որևէ խանութ, որտեղ կկարողանար վաճառել այս չնաշխարհիկ ապրանքները:Ըբավ Բար փողոցում նրան մոտեցավ վայելչատես մի պարոն և հարցրեց, թե չէ՞ր կամենա արդյոք թութակը վաճառել:― Իմ ուզածը,― ասաց պարոնը,― հենց այս թռչունն է: Ինձ անհրաժեշտ է մեկը, որ հետս խոսի` առանց սպասելու իմ պատասխանին:Եվ հետո, ես մենակ եմ ապրում:Ինչպես և հոլանդացի նավաստիների մեծ մասը, Հենդրիյկ Վերստեեգը անգլերեն խոսում էր: Նա ասաց իր գինը, որին անծանոթը համաձայնեց:― Հետևե՛ք ինձ,― ասաց վերջինս,― ես բավական հեռու եմ ապրում: Դուք ինքներդ թութակին կդնեք իմ տանը եղած վանդակը: Հետո ցույց կտաք գործվածքները, և գուցե ճաշակիս համեմատ մի բան ճարվի:Երկնային պարգևից այնքան երջանիկ Հենդրիյկ Վերստեեգը հետևեց ջենտլմենին և սկսեց կապկի գովքն անել` հուսալով, թե սրան էլ կհաջողվի ծախել: Նա ասում էր, թե կապիկը հազվագյուտ ցեղից է, որի ներկայացուցիչները լավագույնս դիմանում են Անգլիայի եղանակին և շատ արագ են վարժվում իրենց տիրոջը:Բայց շուտով Հենդրիյկ Վերստեեգը դադարեց խոսել: Զուր տեղն էր ջանք վատնում, քանի որ անծանոթը չէր պատասխանում և կարծես նույնիսկ չէր լսում:Նրանք լուռ կողք-կողքի շարունակեցին ճամփան: Միայն մառախուղից ահաբեկված կապիկը, կարոտելով հարազատ անտառները, արևադարձային օդը, երբեմն արձակում էր նորածնի ճիչ հիշեցնող աղաղակներ, և մեկ-մեկ էլ թութակն էր թևերը թափահարում:Մոտ մի ժամ քայլելուց հետո անծանոթը հանկարծ ասաց.― Մոտենում ենք իմ տանը:Նրանք քաղաքից դուրս էին եկել. ճամփեզրին երկաթյա ճաղերով պատնեշված լայնարձակ պարտեզներ կային:Մերթ ընդ մերթ ծառերի արանքից փայլփլում էին որևէ մենատան լուսավորված պատուհանների ցոլքերը: Ժամանակ առ ժամանակ հետևում մնացած ծովից հասնում էր սիրենաների չարագուշակ ճիչը:Անծանոթը կանգ առավ երկաթյա ցանկապատի առաջ, գրպանից հանեց բանալիների տրցակը, բացեց դարպասը ու, հենց որ Հենդրիյկը ներս մտավ, իսկույն փակեց:Վախը պատեց նավաստուն. պարտեզի խորքում նա աղոտ նշմարեց բավականին գեղեցիկ մի առանձնատուն, որի փակված փեղկերից սակայն ոչ մի լույս չէր սպրդում:Լռակյաց անծանոթ, անկյանք տուն` այս ամենը շատ էր չարագուշակ: Բայց Հենդրիյկը հիշեց, որ անծանոթը մենակ է ապրում:«Խենթի մեկն է»,― մտածեց նա, և քանի որ հոլանդացի նավաստի ասածդ հարկ եղածին չափ հարուստ չէ, որպեսզի մի մութ անկյուն քաշվի ու կողոպտվի, ամաչեց րոպեական իր կասկածից:

• * *

―Եթե լուցկի ունեք, լուսավորեք, ― ասաց անծանոթը` բանալին մտցնելով մենատան դռան կողպեքի մեջ:Նավաստին հնազանդվեց: Հենց որ ներս մտան, անծանոթը բերեց մի լապտեր, որի շողքի տակ շուտով երևաց ճաշակով կահավորված մի սրահ:Հենդրիյկ Վերստեեգը միանգամայն խաղաղվել էր: Արդեն հույս ուներ, որ արտառոց ուղեկիցը կգնի նաև գործվածքի մեծ մասը:Անծանոթը, որ դուրս էր եկել սրահից, վերադարձավ` ձեռքին վանդակ:― Թութակը մեջը դրեք,― ասաց նա, ― թառի վրա կտեղափոխեմ միայն այն ժամանակ, երբ ընտելանա և կարողանա ասել այն, ինչ որ ես եմ ուզում:Հետո շլմորած թութակի վրա փակելով դռնակը` նավաստուն խնդրեց վերցնել լապտերը և գնալ հարևան սենյակը, որտեղ իր ասելով գործվածքը փռելու հարմար սեղան կար:Հենդրիյկ Վերստեեգը հլու հնազանդ գնաց նշված սենյակը: Դուռը իսկույն ևեթ փակվեց իր հետևից, և լսեց, թե ինչպես է բանալին պտտվում կողպեքի մեջ: Նա բանտարկված էր:Շվարած նավաստին լապտերը դրեց սեղանին և փորձեց հրելով դուռը ջարդել:Բայց մի ձայն կանգնեցրեց նրան:― Եվս մի քայլ և դուք մեռած եք, նավաստի:Գլուխը բարձրացնելով` Հենդրիյկը տեսավ մի երդիկ, որ մինչ այդ չէր նկատել, և որտեղից իրեն էր նայում ատրճանակի փողը: Նա սարսափից քար կտրեց:Իմաստ չուներ դիմադրելը, տվյալ դեպքում նրա դանակն անզոր էր: Նույնիսկ ատրճանակը անօգուտ կլիներ: Անծանոթը, որի ողորմածությանն էր հանձնված, պատսպարվել էր պատի ետևում երդիկի կողքին, որից հետևում էր նավաստուն և միայն ատրճանակ պահած ձեռքն էր դուրս հանել:― Ուշի ուշով լսեք ինձ,― ասաց անծանոթը,― և հնազանդվեք: Հարկադիր ծառայությունը, որ ինձ եք մատուցելու, կհատուցվի: Թեև ընտրության հնարավորություն էլ չունեք: Պետք է անվարան հնազանդվեք ինձ, թե չէ շանսատակ կանեմ: Բացեք սեղանի գզրոցը… Այնտեղ վեցկրականի ատրճանակ կա` մեջը հինգ փամփուշտ… Վերցրեք այն:Հոլանդացի նավաստին ենթարկվում էր գրեթե անգիտակցաբար: Ուսից կառչած կապիկը սարսափահար ճիչեր էր արձակում և ամբողջ մարմնով դողում: Անծանոթը շարունակեց.― Սենյակի խորքում վարագույր կա: Ետ քաշեք:Հենդրիյկը վարագույրը ետ քաշեց և տեսավ մահճակալին փռված մի կնոջ, որի ձեռքերն ու ոտքերը կապկպված էին, բերանը` լաթով խցկված: Կինը պաղատագին հայացքը սևեռել էր նավաստուն:― Արձակեք այդ կնոջ կապերը,― ասաց անծանոթը,― և բերանի լաթը հանեք:Հենց որ հրամանը կատարվեց, մատղաշ ու հրաշագեղ կինը ծունկի նետվեց ու նայելով երդիկի կողմը, բղավեց.Հարրի, այս ինչ խարդախ դարան եք լարել: Մի՞թե ինձ այս տունն եք բերել, որ սպանեք: Չէ՞ որ ասում էիք, որ վարձել եք, որ այստեղ անցկացնենք հաշտվելու առաջին շաբաթները: Կարծում էի, թե ապացուցել եմ: Կարծում էի` վերջնականապես համոզվել եք, որ ես երբեք չեմ մեղանչել… Հարրի, Հարրի, ես անմեղ եմ:― Չեմ հավատում,― շեշտակի ասաց անծանոթը:― Հարրի, ես անմեղ եմ,― կրկնեց երիտասարդ կինը խեղդուկ ձայնով:― Սրանք ձեր վերջին խոսքերն են, և ես լավ, շատ լավ կհիշեմ: Այդ բառերը հնչելու են ականջիս ողջ կյանքիս ընթացքում,― անծանոթի ձայնը մի պահ դողդողաց, բայց անմիջապես վերստացավ իր նախկին ուժգնությունը:― Որովհետև ես ձեզ դեռևս սիրում եմ,― ավելացրեց փւնա,― եթե ավելի քիչ սիրեի, ինքս կսպանեի: Բայց չեմ կարող, որովհետև սիրում եմ ձեզ…Իսկ այժմ, նավաստի, եթե մինչև տասը հաշվեմ, ու դուք գնդակը չմխրճեք այս կնոջ գլուխը, մեռած կթավալվեք նրա ոտքերի տակ: Մեկ, երկու, երեք…Եվ մինչ անծանոթը կհասցներ հաշվել չորսը, սարսափահար Հենդրիյկը կրակեց կնոջ վրա, որը դեռևս ծնկաչոք` նավաստուն էր գամել հայացքը: Կինը բերանքսիվայր ընկավ գետնին: Գնդակը դիպել էր ճակատին: Երդիկից արձակված կրակոցը նույն պահին խոցեց նավաստու աջ քունքը: Նա փռվեց սեղանին, մինչդեռ ահաբեկված կապիկը, ճղճղան ճիչեր արձակելով, պահ մտավ նրա թիկնոցի մեջ:

• * *

Հաջորդ օրը անցորդները, որ Սաութհեմփթընի արվարձանի մենատնից հասած տարօրինակ ճիչեր էին լսել, այս մասին հայտնեցին ոստիկանատուն: Շուտով ոստիկանները եկան դեպքի վայրը և ջարդեցին դռները:Նրանք գտան երիտասարդ կնոջ ու նավաստու դիակները:Հանկարծ, տիրոջ թիկնոցից դուրս պրծած կապիկը ցատկեց ոստիկաններից մեկի դեմքին: Նա բոլորին այնքան ահաբեկեց, որ մի քանի քայլ ընկրկելով և չհամարձակվելով նորից մոտենալ` սրանք ատրճանակը պարպեցին կապիկի վրա:Հետաքննությունը հանգեց միանգամայն պարզորոշ հետևության. նավաստին սպանել էր կնոջը, հետո էլ` ինքնասպան եղել: Այսուհանդերձ, ողբերգության հանգամանքները առեղծվածային էին թվում: Երկու դիակների ինքնությունը առանց դժվարության հաստատվեց, բայց թե ինչպես կարող էր լեդի Ֆինգալը` Անգլիայի պերի կինը, գյուղական այդ մեկուսի տանը մեն-մենակ գտնվել նախօրեին Սաութհեմփթըն ժամանած նավաստու հետ` այդպես էլ անհասկանալի մնաց:Մենատան տերը ոչ մի տեղեկություն չկարողացավ տալ, որ պարզաբանվեր եղելությունը: Մի շաբաթ առաջ տունը վարձով էր տվել մի ոմն մանչեսթերցի Քոլինգի, որի հետքերը այդպես էլ չգտնվեցին: Այս Քոլինգը ակնոցավոր էր և ուներ կարմրահեր երկար մորուք, որը ամենայն հավանականությամբ կարող էր և դնովի լինել:Լոնդոնից շուտափույթ ժամանեց լորդը: Նա պաշտում էր կնոջը, և նրա վիշտը հնարավոր չէր տեսնել առանց կիսկիծի: Ինչպես բոլորը, նա ևս այս ամենից ոչինչ չէր հասկանում:Այս դեպքից հետո լորդը հեռացավ աշխարհիկ կյանքից: Հիմա նա ապրում է Քենսինգթընի իր տանը` ընկերակցությամբ մի համր ծառայի և մեկ էլ մի թութակի, որը շարունակ կրկնում է.― Հարրի, ես անմեղ եմ:Նկարը՝ Ալինա Արզումանյանի

Հղումը ՝ Մարիետ Սիմոնյանի բլոգից։

Տրված բառերը տեղադրի՛ր կետերի փոխարեն՝ համապատասխանեցնելով նախադասություններին:

գործընկեր, , , , :

Տոթ էր, աղմուկ ու խառնաշփոթ. կարծես դժոխք… լիներ:

Գլորվում էր զառիվայր… լանջով:

Ձայնն էլ խզված էր ու խռպոտ…:

Առանց ընդհատել… լսեցին նրա ամբողջ ելույթը ու հետո նստեցին մտամոլոր:

Դու միանգամայն… անտեղյակ ես, դրա համար էլ խոսքդ չեն լսում ու աղմկում են:

անկոտրում… ոգի ունի, հեշտ չէ նրան ծնկի բերել:

Միանգամից ոգևորվել… է ու կպչում գործի:

3. Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Ջորդանո Բրունոն ամբո. ութ տարի բանտում մնաց: Սուրբ հայրերը սպասում էին, որ նա կ.նկճվի: Նա խոստովանում էր, որ ինքը մեղք է գործել եկեղեցու դեմ, բայց պնդում էր, որ իր ուսմունքը ճշմարտալի է ու ամբողջական: Մտածելու համար նրան իննսուն օր ժամանակ տվեցին և օրը երկու ամգամ՝ կեսօրին ու կեսգիշերին,աստվածաբաններ էին ուղարկում նրա խու.ը: Բայց նա ոչինչ չէր խնդրում: Երբ կարդինալի պալատում, կարդում էին դատավճիռը, նա ասաց. «Դուք ավելի մեծ երկ.ղով եք հայտնում ինձ դատավճիռը, քան ես լսում եմ:

4. Կետերը փոխարինի՛ր ամենահարմար հոմանիշով:

Գիտնականները մի քանի տարի հետազոտել և ուսումնասիրել են ջինջ, մաքուր ձնաջրի ազդեցությունը կենդանիների ու բույսերի կենսագործունեության վրա և պնդում են, թե ձնաջուրն իսկական «անմահական»…ջուր է: Ահա թե ի՛նչ են ցույց տվել այդ փորձերը: Հալոցքի ջուր խմած հավերը երկու անգամ ավելի շատ և ավելի մեծ ձվեր են ածել, քան սովորական ջրով…սնվածները: Այդ ջրով խոնավացրած սերմերի բերքը գրեթե երեք անգամ մեծ է եղել: Հետազոտողներից ոմանք նույնիսկ լեռնաբնակ և տայգայաբնակ որսորդների երկարակյացությունն են ձնաջրին…վերագրում:

Ինչո՞ւ է պատմաբաններին անհրաժեշտ հնագիտության և կենսաբանության
(գենետիկայի) աջակցությունը՝ նախապատմությունն ուսումնասիրելու համար:

մարդկության նա­խապատմության վերաբերյալ գրավոր նյութեր չկան, մեծ մասը մեր ենթադրությունն է

Որո՞նք են եղել մարդկության պատմության հիմնական ձեռքբերումները Հին քարի
դարում։

քարի և կրակի օգտագործելը, լեզուն, ժայռապատկերները, արվեստը, կրոնը

Ինչո՞վ էին նեանդերթալցիներն ու հոմո սապիենսները տարբերվում նախամարդկանց
այլ տեսակներից:

գործիքներ ստեղծեցին և օգտագործեցին, սկսեցին շբվել լեզվի և ժեստերի օգնությամբ, կրակը հայտնաբերեցին

Ինչու՞ էր կրակի գյուտն այդքան կարևոր:

սնունդը տաքացնելու համար, լուսավորելու համար, մարդկանց տաքանալու համար

Ինչո՞վ էր կարևոր Հայկական լեռնաշխարհը նախամարդկանց գաղթի ճանապարհին:

Երբ նախամարդը սկսեց շարժվել Աֆրիկայից դեպի Հյուսիս, հայտվեց Եվրոպայի և Ասիայի խաչմերուկուկում, որտեղ և Հայկական լեռնաշխարհն էր։

Упражнение 1. Поделите слова на два столбика: с буквой з в приставке, с буквой с в приставке.
C-азделить, безработный, распилить, бессовестный, бессердечный, возвратиться, воспитывать,-испугаться, бездомный, вздрогнуть, разыскать, бездельник, вскрикнуть, раздать, бесшумный, чересчур, бессмертный, беспомощный.

з — РАЗДЕЛИТЬ, безработный, возвратиться, возвратиться, бездомный, вздрогнуть, разыскать, бездельник, раздать:

Упражнение 2. Вставьте з или с:
…Здоровье, раСсмотреть, воЗвратить, беЗдельник, раЗбить, иЗменить, беЗобразие, Здравствуйте, во.Спитательница, беЗработный, иСпугаться, Здесь, воСхищаться, Здание, поЗдороваться, расердиться, и…пользовать.

Մի օր երեք տղա գնացին գրադարան։ այտ չամանակ գարնան առաչին օր ներ և գըրադարանը նոր բացվումեր։ եվ երէխաները ուզեցան գիրք կարդան կամ առնեյն երբ նըրանք ընտեցին գիրքը նրանք գընացին հետ եկան դրամրկիմոտ երեխաները տեսան վոր դուռը փակեր և նրանք լսեցին քայլեր նըրանք սկսեցին գոռալ այտ կոմ և եկավ աշխատող։ Տղաները սկսեցին գոռալ ինցու յեք դուք մեզ փակել այստեղ բայց նա ֆռաց նրաց կոմ և նրանք տեսան վոր նրա մոտ չկա դեմքը

և նա սկսեց գալ նրաց կոմ։ ԵՎ ասել գրադարանը փակե գնացեք բայց մեկա ուզումեր մեզ բռնել։

Մենք փորզեցինք դուռը բացել բայց նա շատ ամուրեր և մենք սկսեցին մտախել իսկ ինչուե դուռը ակփակ և մեզ սկսեղ տեղափոխել գարուն մենք հայնվումենք գարնաը շատ փոքր ջամանակ վոր մենք երեք տարեկանեյն բայց մենք մեզ կող կիցեյք տենում մենք խաղումեյնք խոսումեյք բայց երբ վոր մենք եկանք մոտ գարունը սկսեց փոխվել սաղ սկսեցին գնալ գրադարան մենք ուզեցանք կայնացնել նրանց բայց մեզ սկսեց հետ տեղափոխել գրադարան բայց արդեն աշխատողների մոտ դեմք կար բայց դուռը մեկա չեր բացվում ու աշխատողները չեին հառցակվում։ Մենք տեսանք վոր մեծ սեղաների հավաքածույում լույսեր գալի մենք մտանք նրա մեչ և տեսանք վոր լիքը պուճուրիկ

տներեն վորտեղ ապռումեին մարդիք նրանք հարցրեցին ինչեկ այստեղ անում մեզ այստեղ փակելեն իսկ դուք մեզել բայց դուք ինչքանեք այստեղ երկու որ բա դուք երեք տարի բա դուք տեսելեք աշխատողներին այո մենք ասումենք նրանց մաղրուհի բա իրանք չեն ջարդում տները չե մենք շատ ամուրենք սարգում տները։ Իսկ ինչքան մարդիքեն այստեղ հազարերեքհարյուր բայց արդեն հազարերեքհարյուրերկու իս այստեղ ամենամեծ և ամենափոքր մարդը ամենա մեծը իննսուներկու իսկ ամենա փոքրը նա չը հասցրեց ասել և մեզ սկսեց տեղափոխել ելի գարուն մենք հասկացանք վոր ամեն երկու ժամը մեզ տեղա փոխումա գարուն վոր մենք ասումենք գրադարան մեզ հետե տանում գրադարան մենք ուզեցանք ել չասել այտ բառը վոր ել չը հայտնվել բայց յեթե չասեինք այտ բառը մեզ ավելի շուտ կ տեղափոխեր հետ մենք սկսեցինք հավաքել ուտելիք շորեր ու մենք տեսանք ինչքանե սիրուն գարունը։ Բայց մեզ ետքան լավ չեր վորտեվ մեզ մեկա տեղափոխելու ե գրադարան մենք ամենինչ հավաքեցինք և ուզեցանք ասել գրադարան բայց ես ու իմ ըկերները տեսանք անտուտ մարդու մենք տվեցինք նրան մեր սաղ հավաքաց բաները ու գնացինք գրադարան բայց արդեն գարնանը ու տեսանք մեզ այն ժամանակ որ մենք մտնումեյնք գրադարան ու մեր հետեվից դուռը փակվեց բայց մենք չ տեսանք դա ովեր մենք մտանք նրա մեչ ոչինչ չկար բացի թելից ու գրադարանից այտ թելին վոր կպնումես դուռը փակվումե և մենք ասեցինք գրադարան ու սկսեցինք գտնել հետ ճանապարը ու գտանք այտթելը ու քաշեցինք այտ դուռը մենք դուրս եկանք գրադարանից մեր դեմը սկսեց սաղ արագանալ ոոոու ես տեսա իմ ընկերներին մարտի մեկին այտ սաղ ինզ պատմեց իմ ընկերը ու մենք հասկացանքվոր գրադարանի մեչ վատ բան չկա և հետո բայց ես ամենը կարարլինել եթե գրադարանի աշխատողը շաուրնակեր քնել։

наследство-нос алое село лес дерево стол тост орел

I spend my summer in Siv, Russia, where we stayed for a month and a half, there are interesting things here, for example, a lot of fish that come to the nearby shore to eat, crabs, which we always catch.